ترور جبران تويني؛ تاوان سياستورزي يك روزنامهنگار
اميرعلي علامهزاده ـ ديدار روزنامهنگاران ايراني از روزنامه «النهار» زماني صورت گرفت كه ميدن اصلي شهر بيروت كه اينك ميدان «شهيد حريري» ناميده ميشود، مملو از جمعيت راهپيمايان معترض با سياستهاي سوريه در لبنان بود؛ صحنههايي كه «انقلابهاي نارجي» را در ذهن تداعي ميكرد.
همين صحنهها كه سبب ترافيك فراواني شده بود، ديدار كوتاه از النهار را نيز به تأخير انداخت نيروي نظامي و امنيتي زيادي را نيز براي حفاظت از روزنامه جلوي ساختمان اصلي النهار مستقر كرده بود. روزنامهنگاران ايراني پس از ابراز تأسف و تسليت به «غسان تويني» مديرعامل پير النهار به خاطر كشته شدن فرزندش «جبران تويني»، سردبير النهار، در گفت و گويي كوتاه با مدير تحريريه، دبير صفحه «نظر و عقيده» و يكي از مقالهنويسان اين روزنامه، اوضاع سياست و روزنامهنگاري دو كشور را به همانديشي كوتاه ولي دوجانبهاي كشاندند.
«معتقديم آنچه در لبنان روي ميدهد، جزيي از استراتژي بزرگتري مربوط به خاورميانه بزرگ است كه نظام تصميمگيري در خاورميانه را تغيير ميدهد و معتقديم سوريه و لبنان بايد به زودي اين مرحله را پشت سر بگذارند و فرصتها را از افراد سودجو بگيرند. هنگامي كه از دور به اين حوادث مينگريم، آن را بسيار سادهتر از آنچه شما در داخل لبنان ميبينيد، به نظر ميآيد اما ما اميدواريم كه اين مرحله را به سرعت و بدون بحرانهاي آينده پشت سر بگذاريم» پاسخ كوتاهي از اعضاي انجمن صنفي روزنامهنگاران ايران به پرسش «چشمانداز لبنان از نگاه چيست؟»، بود كه در واقع مهمترين پرسش روزنامهنگاران النهار از هيأت روزنامهنگاران ايراني بود.
پاسخهاي مدير تحريريه روزنامه النهار به پرسشهاي كوتاهي روزنامهنگاران ايراني به شرح زير است:
ــ از دست دادن «جبران تويني» رئيس هيأت مديره آيا تأثيري بر روند فعاليت روزنامه تاثير خواهد داشت؟ ارزيابي شما در اين باره چيست؟
ـ فقدان جبران تويني بدون شك زيان خيلي بزرگ است و در عين حال چالش خيلي بزرگ در مسير فعاليت روزنامه «النهار» است تا بر مباني و ارزشهاي خود كه به دليل آن جبران تويني به شهادت رسيد، پايدار بمانند. روزنامه النهار يك نهاد است و نه يك روزنامه خانوادگي. موضوع خانوادهاي بودن روزنامه هم اين است كه اعضاي آن يك خانواده محسوب ميشوند كه غياب «جبران تويني» در نخستين روز باعث افزايش فعاليتها شد تا چيزي در روزنامه تغيير نكند. روزنامه النهار در سال 1933 ميلادي تأسيس شد و بنيانگذار آن پدربزرگ جبران تويني بود، هنگامي كه در سال 1947 وي درگذشت، در وصيتنامهاي از خود بهجايگذاشت و خانواده وي به اين وصيتنامه عمل كرد. محتوي وصيتنامه دفاع از استقلال لبنان و آزاديهاي آن بود و فاصله گرفتن از فرقهگرايي و حزبگرايي و اينكه روزنامه اپوزيسيون باشد، بدون اين كه ارگان رسمي آنان باشد و آزادي روزنامه النهار بايد در خدمت جامعه باشد و نه در خدمت هر يك از طرفهاي سياسي. اين روزنامه از لحاظ اقتصادي وابستگي نداشته باشد و از لحاظ سياسي آزاد باشد لذا جبران تويني هزينه دفاع از آن مباني كه براساس آْن النهار بنيان نهاده شد، را پرداخت و جبران تويني همچنان در النهار از طريق زنده ماندن مباني كه براي تحقق آنها تلاش كرد، زنده خواهد بود و همگي راه جبران تويني را ادامه خواهيم داد.
ــ آيا گروهي را براي كشف حقيقت ترور جبران تويني تشكيل داديد كه همراه با بازجويان بينالمللي يا قوهقضاييه فعاليت كنند؟
ـ تحقيقات را قوهقضائيه لبنان انجام ميدهد و قطعنامه اخير شوراي امنيت سازمانمللمتحد وعده داد كه كميته بينالمللي حقيقتياب ترور رفيق حريري كمكهاي فني وپشتيباني را درباره تحقيقات ترور تويني ارائه كند لذا كمكهاي بينالمللي در اختيار قوهقضاييه است و هماكنون كارشناسان هلندي در بيروت مستقر هستند و در حال تحقيق از محل حادثه و موادمنفجره به كار رفته در انفجار خودروي تويني، تا نوع موادمنفجره تشخيص داده شود.
ــ به عنوان يك روزنامهنگار سياسي وضعيت لبنان و آينده آن را چگونه ميبينيد؟
ـ اين ميدان كه مقابل دفتر روزنامه قرار دارد، به ميدان 14 مارس معروف است؛ 14 مارس روزي است كه نيمي از مردم لبنان در اولين تظاهرات مسالمتآميز خواستار تحقق مطلبي شدند كه سازمانمللمتحد و بسياري از كشورها از تحقق آن عاجز مانده بودند و آن خروج نظاميان سوريه از لبنان و بازگرداندن تصميمسازي آزادانه و حاكميت ملي به لبنان بود و اولين گام آن، اجراي اولين انتخابات پارلماني در غياب ارتش سوريه در 30 سال گذشته بود و آنچه امروز اتفاق ميافتد، مرحله انتقالي است كه لبنان از آن رنجميبرد كه آبستن اتفاقات خوبي است لذا ما همه مشكلات را تحمل ميكنيم و مشكلاتي كه نتيجه خروج نيروي قيممآبانهاي كه در لبنان حاكم بوده است و ما الان در دوره انتقالي بهسرميبريم و اميدواريم به كشوري با حاكميت آزاد و مستقل دست پيدا كنيم.
من از رژيمي سخن ميگويم كه در كشور ديگري اعمال نفوذ و اعمال حاكميت ميكند و دستور قتل ميدهد و كسي نميتواند با او مقابله كند.
ــ اگر مسير بحران ميان سوريه و اسرائيل به صورت مسالمتآميز حل شود، موضع لبنان چه خواهد بود؟ آيا بازتابي بر لبنان خواهد داشت يا خير؟
ـ جامعه لبنان جامعهاي متعدد و مركب از چندين طيف و بخش است و اينگونه جوامع هميشه نيازمند وفاق هستند. بدون شك صلح كمك ميكند كه بخشهاي مختلف كشور وحدت خود را حفظ كنند. لبنان تنها كشور خاورميانه است كه اگر خاورميانه بزرگ بخواهد شكل بگيرد، بدون صلح و ثبات در لبنان كه از اديان مختلف و نژادي شكل گرفته، منطقه شاهد ثبات نخواهد بود. از زمان كربلا تاكنون اين منطقه هميشه سياهپوش بوده است و اميدوارم روزي فرا رسد كه همه لبنانيها از جمله شيعيان، سنيها، مسيحيان و دروزيها بتوانند در صلح و دوستي زندگي كنند. ما به اميد صلح زندگي ميكنيم اما لبنان آخرين كشوري خواهد بود كه با اسرائيل توافقنامه صلح امضا خواهدكرد زيرا كه لبنان چالشي بزرگ در مقابل اين ديدگاه صهيونيستي است كه معتقد است هيچگونه همزيستي ميان اسلام و مسيحيت وجود ندارد و پيروان هر دين بايد از همديگر در قالب يك كشور جدا شوند تا اسرائيل كه بر احساس يهوديپرستي استوار است، بتواند در فضاي مناسب به زندگي خود ادامه دهند.
ــ حجم تاثير روزنامه «النهار» بر صحنه سياسي لبنان چقدر است؟
ـ النهار بزرگترين حزب لبنان است و شهادت تويني باعث شد ميزان پيوستگي مردم حول يك روزنامه بيشتر شود و اين نشان ميدهد كه روزنامه نهادينه شده است.