به گزارش سرويس رسانهي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، دسترسي بيسابقه كه در روزهاي اوليه پس از وقوع زلزله ي فاجعه بار 12 ماه مي به خبرنگاران داده شد، اميد ايجاد دوران جديدي از فضاي باز رسانهيي را در ميان ناظران ايجاد كرد.
در حالي كه مقامات چيني سرگرم عمليات نجات بودند، خبرنگاران داخلي و خارجي اجازه يافتند به منطقهي زلزلهزده بروند و از احساس عجيب گردش آزادانه برخوردار شوند اما يك ماه بعد اين اميدها در گرد و غبار زلزله دفن شد.
حزب كمونيست حاكم از آن زمان دسترسي خبرنگاران خارجي به منطقهي زلزلهزده را محدود كرده و خواهان پيامهاي رسانهيي است كه واكنش دولت را درخشان نشان داده و از هر مطلب مشكلآفرين يا منتقد براي دولت اجتناب ميكنند.
لي داتونگ، يك خبرنگار چيني كه در سال 2006 براي انتشار گزارشهاي انتقادي از دولت از دبيري هفتهنامه بينگ ديان اخراج شد، اظهار ميكند كه فضاي باز رسانهيي موقتي بوده و در حدود يك هفته طول كشيد و پس از آن كنترلهاي حزب دوباره برقرار شده و رسانههاي چيني همگي يك صدا شدند و دولت و قهرمانان زلزله را مورد ستايش قرار دادند.
در جديدترين مورد، پليس هفتهي گذشته خبرنگاران خارجي را از شهري كه مدارس متعددي در آن فروريخته بود و والدين صدها كودك كشته شده را به شكايت عليه كوتاهي و رعايت نكردن ضوابط ايمني در ساخت مدارس برانگيخته بود، بيرون كرد.
خبرنگاران اخراج شده از جمله دو تن از اعضاي خبرگزاري فرانس پرس تنها يك روز پس از اين كه چين وعدهي دسترسي بلامانع خبرنگاران خارجي در مناطق زلزله زده را داده بود، آمده بودند.
اين زلزله كه در استان جنوب غربي سي چوان در مقياس هشت درجه ريشتر رخ داد بيش از 69 هزار نفر را كشت در حاليكه 17500 نفر هنوز مفقود هستند؛ همچنين 15 ميليون نفر را در منطقهاي كه به اندازهي كرهي جنوبي وسعت دارد، بي خانمان كرد.
آزادي رسانهها درست پس از وقوع اين زلزله براي چين بيسابقه بود و درست نقطهي مقابل عملكرد دولت اين كشور به هنگام زلزلهي رخ داده در شهر شمالي تانگ شان بود كه طي آن دست كم 240 هزار نفر جان باختند.
چين اين فاجعه را پنهان و آمار رسمي افراد كشته شده در آن كه تصور ميرود بسيار كمتر از آمار زلزلهي اخير است را به مدت سه سال اعلام نكرد.
برخلاف زلزلهي تانگ شان، رسانههاي چيني خبرهاي جديدي در مورد شمار كشته شدگان و ساير پيشامدها حتي اتهامات مربوط به قصور در ساخت مدارس در واقعه ي زلزله سي چوان فراهم كردند.
اين وضعيت ناظران را برانگيخت تا زلزلهي چين را به عنوان يك نقطه تحول براي آزادي رسانههاي چيني اعلام كنند.
اما بر اساس گزارش خبرگزاري شينهوا، پنج روز پس از زلزله، دستگاه تبليغاتي چين از خروجيهاي رسانهيي دولتي بزرگ اين كشور خواست مجموع اقدامات مهم امدادرساني زلزله و تلاشهاي دولت و كميته حزب مركزي را مورد توجه قرار دهند.
چين به تازگي مانع دسترسي به محل مدارس فروريخته شده و خبرنگاران چيني به فرانس پرس اظهار كردهاند به آنها دستور داده شده تا از پرداختن به موضوع اجتناب كنند اما پس از انتشار گزارشهايي از سركوبي رسانهها، چين اين مساله را مورد تكذيب قرار داد.
مدافعان آزادي مطبوعات اظهار ميكنند وجود يك مطبوعات آزاد در چين براي مهار فساد رايج، سوءاستفاده از قدرت و آسيبهاي فاجعهبار به محيط زيست ضروري است.